ವಿ. ಕೃ. ಗೋಕಾಕ್ ಅವರ ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿ (ಜನನ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಕೃತಿಗಳು, ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು)

ವಿ. ಕೃ. ಗೋಕಾಕ್ (ವಿನಾಯಕ ಕೃಷ್ಣ ಗೋಕಾಕ್)
ಪರಿಚಯ

ವಿ. ಕೃ. ಗೋಕಾಕ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ವಿನಾಯಕ ಕೃಷ್ಣ ಗೋಕಾಕ್ (ಆಗಸ್ಟ್ ೯, ೧೯೦೯ - ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೮, ೧೯೯೨) ಅವರು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಲೇಖಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. 'ವಿನಾಯಕ' ಎಂಬ ಕಾವ್ಯನಾಮದಿಂದ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಇವರು ಕವಿ, ಕಾದಂಬರಿಕಾರ, ನಾಟಕಕಾರ, ವಿಮರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರಾಗಿ ಅಪಾರ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ 'ನವ್ಯ' (Modernist) ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ಮುನ್ನುಡಿ ಬರೆದ ಪ್ರಮುಖರಲ್ಲಿ ಗೋಕಾಕರು ಒಬ್ಬರು. ತಮ್ಮ ಮಹಾಕಾವ್ಯ 'ಭಾರತ ಸಿಂಧು ರಶ್ಮಿ' ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಐದನೇ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟ ಕೀರ್ತಿ ಇವರದು.
ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ


ಜನನ: ವಿ. ಕೃ. ಗೋಕಾಕ್ ಅವರು ೧೯೦೯ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೯ರಂದು ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸವಣೂರು ಎಂಬಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಕೃಷ್ಣರಾಯರು ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಸುಂದರಮ್ಮ.


ಶಿಕ್ಷಣ: ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಗೋಕಾಕರು, ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ತೆರಳಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದುದು ಅವರ ಪಾಂಡಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ.


ವೃತ್ತಿಜೀವನ: ಪುಣೆಯ ಫರ್ಗ್ಯೂಸನ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ವೃತ್ತಿ ಆರಂಭಿಸಿದ ಅವರು, ಸಾಂಗ್ಲಿ, ಕೊಲ್ಲಾಪುರ, ಧಾರವಾಡ ಮತ್ತು ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕುಲಪತಿಗಳಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.


ನಿಧನ: ಗೋಕಾಕರು ೧೯೯೨ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೮ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.
ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು

ಗೋಕಾಕರು ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಎರಡೂ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು
ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಭಾರತ ಸಿಂಧು ರಶ್ಮಿ (ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಕೃತಿ)
ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳು ಸಮುದ್ರಗೀತೆಗಳು, ಕಲೋಪಾಸಕ, ಪಯಣ, ಉಗಮ, ದ್ಯಾವಾ ಪೃಥಿವಿ
ಕಾದಂಬರಿ ಸಮರಸವೇ ಜೀವನ
ನಾಟಕಗಳು ಜನನಾಯಕ, ಯುಗಾಂತರ
ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ ಸಮುದ್ರದಾಚೆಯಿಂದ, ಇಂಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ)
ವಿಮರ್ಶಾ ಕೃತಿಗಳು ನವ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ಕಾವ್ಯ ಜೀವನ, ಇಂದಿನ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯದ ಗೊತ್ತುಗುರಿಗಳು
ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕೃತಿಗಳು The Song of Life and Other Poems, English in India: Its Present and Future

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

ಗೋಕಾಕರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆಗೆ ಸಂದ ಪ್ರಮುಖ ಗೌರವಗಳು:


ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೦) - 'ಭಾರತ ಸಿಂಧು ರಶ್ಮಿ' ಸೇರಿದಂತೆ ಅವರ ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ.


ಪದ್ಮಶ್ರೀ (೧೯೬೧) - ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ.


ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೬೦) - 'ದ್ಯಾವಾ ಪೃಥಿವಿ' ಕವನ ಸಂಕಲನಕ್ಕಾಗಿ.


ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಂದ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್.


ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಪದವಿ: ೧೯೫೮ರಲ್ಲಿ ರಾಯಚೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೪೦ನೇ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.
ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ


ಗೋಕಾಕ್ ವರದಿ: ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ 'ಗೋಕಾಕ್ ಚಳವಳಿ' ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಘಟ್ಟ. ೧೯೮೦ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಷಾ ನೀತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ರಚಿಸಲಾದ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಗೋಕಾಕರು, ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದರು. ಈ ವರದಿಯು ಕನ್ನಡದ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.


ನವ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ: ಅವರ 'ಸಮುದ್ರಗೀತೆಗಳು' ಕವನ ಸಂಕಲನದ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ನವೋದಯ ಯುಗದಿಂದ ನವ್ಯ ಯುಗಕ್ಕೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಹೊರಳಲು ಕಾರಣರಾದರು. ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಹೊಸ ಶೈಲಿ, ರೂಪಕ ಮತ್ತು ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ತಂದರು.


ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞ: ಕುಲಪತಿಗಳಾಗಿ, ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಅವರು ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಎರಡೂ ಭಾಷೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವರ ಹಿಡಿತವು ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಯಿತು.


ಪೌರ್ವಾತ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಚಿಂತನೆಗಳ ಸಮನ್ವಯ: ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಲಿತ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆ ಎರಡನ್ನೂ ತಮ್ಮ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸಿದರು. 'ಭಾರತ ಸಿಂಧು ರಶ್ಮಿ'ಯು ವೈದಿಕ ಮತ್ತು ಸಿಂಧೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಸಮನ್ವಯವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಒಂದು ಮಹೋನ್ನತ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ.


ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಯಭಾರಿ: ತಮ್ಮ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬರಹಗಳ ಮೂಲಕ ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ವಿಶ್ವಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು.

ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ವಿ. ಕೃ. ಗೋಕಾಕರು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ ಮಹಾನ್ ಚೇತನ.