ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ ಅವರ ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿ (ಜನನ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಕೃತಿಗಳು, ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು)

ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ (ಕೋಟ ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ)
ಪರಿಚಯ

ಕೋಟ ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ (ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೦, ೧೯೦೨ – ಡಿಸೆಂಬರ್ ೯, ೧೯೯೭), ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ "ಕಡಲತೀರದ ಭಾರ್ಗವ" ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧರು. ಇವರು ಕೇವಲ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರಾಗಿರದೆ, ನಾಟಕಕಾರ, ಪರಿಸರವಾದಿ, ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದ, ಜ್ಞಾನಕೋಶ ರಚನಕಾರ, ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಪ್ರಕಾಶಕ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕರಾಗಿದ್ದ ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆ. ತಮ್ಮ ವೈಚಾರಿಕತೆ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಮತ್ತು ಆಳವಾದ ಮಾನವೀಯತೆಯಿಂದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊಸ ದಿಕ್ಕು ತೋರಿದ ಇವರು "ನಡೆದಾಡುವ ವಿಶ್ವಕೋಶ" ಎಂದೇ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಮೂರನೇ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟ ಮಹಾನ್ ಚೇತನ ಇವರು.
ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ


ಜನನ: ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರು ೧೯೦೨ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೦ರಂದು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೋಟ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಶೇಷ ಕಾರಂತ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಲಕ್ಷ್ಮಮ್ಮ.


ಶಿಕ್ಷಣ: ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಕುಂದಾಪುರ ಮತ್ತು ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಪೂರೈಸಿದರು. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಅಸಹಕಾರ ಚಳವಳಿಗೆ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗಿ, ತಮ್ಮ ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಧುಮುಕಿದರು.


ವೃತ್ತಿಜೀವನ: ಕಾರಂತರು ಯಾವುದೇ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಬರವಣಿಗೆ, ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯನ್ನೇ ಜೀವನದ ವ್ರತವನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಪುತ್ತೂರಿನಲ್ಲಿ "ಬಾಲವನ" ಎಂಬ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನಿಸರ್ಗದ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಿದರು. ತಮ್ಮದೇ ಆದ "ಉಷಾ ಪ್ರೆಸ್" ಎಂಬ ಮುದ್ರಣಾಲಯವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು.


ನಿಧನ: ಕಾರಂತರು ತಮ್ಮ ೯೫ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ೧೯೯೭ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೯ರಂದು ಮಣಿಪಾಲದಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.
ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು

ಕಾರಂತರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ ಅಪಾರ ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ.

ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು
ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಮೂಕಜ್ಜಿಯ ಕನಸುಗಳು (ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಕೃತಿ), ಮರಳಿ ಮಣ್ಣಿಗೆ, ಚೋಮನ ದುಡಿ, ಬೆಟ್ಟದ ಜೀವ, ಅಳಿದ ಮೇಲೆ, ಸರಸಮ್ಮನ ಸಮಾಧಿ
ಜ್ಞಾನಕೋಶಗಳು ಬಾಲ ಪ್ರಪಂಚ (ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಮೂರು ಸಂಪುಟಗಳ ಜ್ಞಾನಕೋಶ), ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಪಂಚ (ನಾಲ್ಕು ಸಂಪುಟಗಳ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೋಶ)
ಕಲಾ ವಿಮರ್ಶೆ ಯಕ್ಷಗಾನ ಬಯಲಾಟ (ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಕೃತಿ)
ಆತ್ಮಕಥೆ ಹುಚ್ಚು ಮನಸ್ಸಿನ ಹತ್ತು ಮುಖಗಳು
ನಾಟಕಗಳು ಗರ್ಭಗುಡಿ, ಯಾರೋ ಅಂದರು
ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ ಅಪೂರ್ವ ಪಶ್ಚಿಮ, ಅಬೂವಿಂದ ಬರಾಮಕ್ಕೆ

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

ಕಾರಂತರ ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆಗೆ ಸಂದ ಪ್ರಮುಖ ಗೌರವಗಳು:


ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೭೭) – 'ಮೂಕಜ್ಜಿಯ ಕನಸುಗಳು' ಕಾದಂಬರಿಗಾಗಿ.


ಪದ್ಮಭೂಷಣ (೧９６８) – ಆದರೆ, ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ೧９７５ರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿದರು.


ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೫８) – 'ಯಕ್ಷಗಾನ ಬಯಲಾಟ' ಕೃತಿಗಾಗಿ.


ಪಂಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯８５).


ನಾಡೋಜ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧９９６) - ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ.


ಹಲವಾರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಂದ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್.
ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ


ಪರಿಸರವಾದ: ಕಾರಂತರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಿ ಪರಿಸರ ಹೋರಾಟಗಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಕೈಗಾ ಅಣುವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರದ ವಿರುದ್ಧ ಅವರು ನಡೆಸಿದ ಹೋರಾಟ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾದುದು.


ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪುನರುತ್ಥಾನ: ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಆಳವಾದ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿ, 'ಯಕ್ಷಗಾನ ಬಯಲಾಟ' ಎಂಬ ಮಹತ್ವದ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಲೆಯಂತಹ ಹೊಸ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಆ ಕಲೆಗೆ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆ ದೊರಕಿಸಿಕೊಡಲು ಶ್ರಮಿಸಿದರು.


ಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಸರಣ: ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿಯೇ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ತಲುಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ 'ಬಾಲ ಪ್ರಪಂಚ' ಮತ್ತು 'ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಪಂಚ'ದಂತಹ ಬೃಹತ್ ಜ್ಞಾನಕೋಶಗಳನ್ನು ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ರಚಿಸಿದರು.


ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗ: "ಬಾಲವನ"ದ ಮೂಲಕ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪಠ್ಯದ ಹೊರತಾದ, ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಕಲೆಯ ಮೂಲಕ ಕಲಿಯುವ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು.


ವೈಚಾರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಣೆ: ತಮ್ಮ ಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಮೂಢನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ವಿಮರ್ಶಿಸಿದರು. 'ಚೋಮನ ದುಡಿ' ಕಾದಂಬರಿಯು ದಲಿತರ ಶೋಷಣೆಯ ಒಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಚಿತ್ರಣವಾಗಿದೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರು ತಮ್ಮ ಬದುಕು ಮತ್ತು ಬರಹಗಳ ಮೂಲಕ ಸದಾ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲರಾಗಿ, ಜ್ಞಾನ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯ ಬೆಳಕನ್ನು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಮಹಾನ್ ಚೇತನ.