ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರ ಅವರ ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿ (ಜನನ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಕೃತಿಗಳು, ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು)

ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರ
ಪರಿಚಯ

ಡಾ. ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರ (ಜನನ: ಜನವರಿ ೨, ೧೯೩೭) ಅವರು ಕನ್ನಡದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕವಿ, ನಾಟಕಕಾರ, ಕಾದಂಬರಿಕಾರ, ಜಾನಪದ ತಜ್ಞ, ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟ ಎಂಟನೇ ಕನ್ನಡಿಗರು ಇವರು. ತಮ್ಮ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಜಾನಪದ ಸೊಗಡು, ದೇಸೀ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಸಂವೇದನೆಗಳನ್ನು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಮೇಳೈಸುವ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಆಯಾಮವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಆಡುಭಾಷೆಯನ್ನು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕವಾಗಿ ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಇವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.
ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ


ಜನನ: ಕಂಬಾರರು ೧೯೩೭ರ ಜನವರಿ ೨ರಂದು ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಘೋಡಗೇರಿ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಬಸವಣ್ಣೆಪ್ಪ ಕಂಬಾರ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ.


ಶಿಕ್ಷಣ: ಬಡತನದ ನಡುವೆಯೂ ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದ ಕಂಬಾರರು, ಬೆಳಗಾವಿಯ ಲಿಂಗರಾಜ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎ. ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ನಂತರ ಧಾರವಾಡದ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ. ಮತ್ತು "ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಾನಪದ ರಂಗಭೂಮಿ" ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ಪಿಎಚ್.ಡಿ. ಪದವಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು.


ವೃತ್ತಿಜೀವನ: ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಇವರು, ಹಂಪಿಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮೊದಲ ಕುಲಪತಿಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ನಂತರ, ನವದೆಹಲಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಟಕ ಶಾಲೆ (NSD)ಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು

ಕಂಬಾರರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾದುದು.

ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು
ನಾಟಕಗಳು ಜೋಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ, ಸಿರಿಸಂಪಿಗೆ, ಕರಿಮಾಯಿ, ಚಾಳೇಶ, سنگیا-بالیا, ಮಹಾಮಾಯಿ
ಕಾವ್ಯ/ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಹೇಳತೇನ ಕೇಳ, ಬೆಳ್ಳಿಮೀನು, ಸಾವಿರದ ನೆರಳು, ಚಕೋರಿ (ಮಹಾಕಾವ್ಯ)
ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಕರಿಮಾಯಿ, ಶಿಖರ ಸೂರ್ಯ, ಸಿಂಗಾರವ್ವ ಮತ್ತು ಅರಮನೆ, ಜಿ.ಕೆ. ಮಾಸ್ತ G.K. మాస్టర ಪ್ರಣಯ ಪ್ರಸಂಗ
ಸಂಶೋಧನೆ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಾನಪದ ರಂಗಭೂಮಿ
ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶನ ಕರಿಮಾಯಿ, ಸಂಗೀತಾ, ಕಾಡು ಕುದುರೆ

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

ಕಂಬಾರರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸೇವೆಗೆ ಸಂದ ಪ್ರಮುಖ ಗೌರವಗಳು:


ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೧೦) - ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಸಮಗ್ರ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ.


ಪದ್ಮಭೂಷಣ (೨೦೨೧) - ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಮೂರನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.


ಪದ್ಮಶ್ರೀ (೨೦೦೧) - ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.


ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೧) - 'ಸಿರಿಸಂಪಿಗೆ' ನಾಟಕಕ್ಕಾಗಿ.


ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ


ಕಬೀರ್ ಸಮ್ಮಾನ್


ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ


ಹಲವಾರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಂದ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್.
ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ


ದೇಸೀ ಪರಂಪರೆಯ ಸಾರ: ಕಂಬಾರರು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ನಮ್ಮ ಮಣ್ಣಿನ ದೇಸೀ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಪರಂಪರೆಗೆ ಮರುಜೀವ ನೀಡಿದರು. ತಮ್ಮ ಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಥೆ, ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ತಂದುಕೊಟ್ಟರು.


ಜಾನಪದ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ: ಬಯಲಾಟದಂತಹ ಜಾನಪದ ರಂಗಭೂಮಿ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಆಧುನಿಕ ನಾಟಕಗಳಿಗೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು ಕನ್ನಡ ರಂಗಭೂಮಿಯನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸಿದರು. ಅವರ ನಾಟಕಗಳು ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಭಾಷಣೆಗಳ ಅದ್ಭುತ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿವೆ.


ಭಾಷೆಯ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ: ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಆಡುಭಾಷೆಯನ್ನು, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೆಳಗಾವಿ ప్రాంతದ ಕನ್ನಡವನ್ನು ತಮ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಆ ಭಾಷೆಯ ಸೊಗಸು ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.


ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಾಯಕತ್ವ: ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಬೆಳೆಸುವ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಒಂದು ಭದ್ರ ಬುನಾದಿ ಹಾಕಿದರು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿ, ಕನ್ನಡದ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರು.


ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಿಂತನೆ: ಅವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ವಿನಾಶ, ಫಲವಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ಬಂಜರುತನ, ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕತೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು রূপಕಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರರು ತಮ್ಮ ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆಯಿಂದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ಅನುಪಮ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ, ವರ್ತಮಾನದ ಮಹಾನ್ ಚೇತನವಾಗಿದ್ದಾರೆ.